Nikomat EL – Zoom-Nikkor 35-70mm f/3.3-4.5 AI

Lịch sử và thiết kế
Ra mắt cuối năm 1972, Nikomat EL (gọi là Nikkormat EL ngoài thị trường Nhật Bản) là chiếc SLR đầu tiên của Nippon Kogaku sử dụng màn trập điều khiển điện tử — cột mốc quan trọng đưa hãng bước vào kỷ nguyên phơi sáng tự động. Máy dùng màn trập Copal Square SE điện từ, phát triển từ nguyên mẫu "5B" thử nghiệm từ năm 1969, sau ba năm hoàn thiện mạch điện tử bán dẫn để giải quyết vấn đề bản quyền công nghệ nén tín hiệu. Chế độ chụp chính là aperture priority tự động, đo sáng qua ống kính (TTL). Đây vẫn là thân máy pre-AI, cần thao tác "xoay hai lần" (twist-twist) để đồng bộ khẩu độ tối đa của lens với hệ đo sáng — quy trình đặc trưng của các Nikon đời trước 1977.

Zoom-Nikkor 35-70mm f/3.3-4.5 AI đi kèm là ống kính zoom tiêu chuẩn phổ biến của Nikon cuối thập niên 1970, thuộc thế hệ AI (Automatic Indexing, giới thiệu năm 1977) — thay thế chấu "tai thỏ" (rabbit ears) bằng vành AI trên gờ khẩu độ để đo sáng full-aperture nhanh hơn. Vì Nikomat EL là thân pre-AI, các lens AI đời đầu như lens này vẫn giữ lại chấu đo sáng gập (folding meter coupling shoe/prong) có thể bật lên để tương thích ngược với các thân pre-AI như EL, đảm bảo đo sáng full-aperture hoạt động bình thường mà không cần lens non-AI riêng.

Thông số kỹ thuật
Nikomat EL: máy SLR 35mm ngàm Nikon F-mount, thân hợp kim nhôm đúc với tấm trên/đáy bằng đồng thau, trọng lượng khoảng 780g. Màn trập điện từ Copal Square, dải tốc độ ở chế độ manual: B, 4, 2, 1, 1/2, 1/4, 1/8, 1/15, 1/30, 1/60, 1/125, 1/250, 1/500, 1/1000s; ở chế độ tự động biến thiên liên tục từ 4s đến 1/1000s. Có tốc độ cơ khí dự phòng 1/90s khi hết pin. Đo sáng CdS center-weighted, 60% độ nhạy tập trung vào vòng tròn 12mm giữa khung ngắm, dải đo EV 1–18 (ở ASA 100, lens f/1.4), dải ISO phim 25–1600. Dải khẩu độ tương thích full-aperture từ f/1.2 đến f/32. Chế độ chụp: aperture priority tự động và manual match-needle. Pin 6V bạc-oxit (PX28/544), có nút test pin tích hợp. Đồng bộ flash: X-sync 1/125s, M-sync mọi tốc độ. Có khóa nhớ phơi sáng (AE lock) qua cần hẹn giờ, mirror lock-up, xem trước độ sâu trường ảnh (DOF preview), lưng máy khóa hai chốt.

Lens Zoom-Nikkor 35-70mm f/3.3-4.5 AI: cấu trúc quang học 8 thấu kính trong 7 nhóm, khẩu độ tối đa thay đổi theo tiêu cự từ f/3.3 (35mm) đến f/4.5 (70mm), khoảng lấy nét gần nhất tiêu chuẩn 0.5m, có chế độ macro ở tiêu cự 70mm cho phép lấy nét gần tới 0.35m, tỷ lệ phóng đại tối đa khoảng 1:4.4. Thiết kế hai vòng độc lập (zoom và focus tách riêng). Chấu đo sáng gập (meter coupling prong) tương thích ngược với thân pre-AI.

Trải nghiệm sử dụng
Nikomat EL với lens zoom 35-70mm là combo có trọng lượng đáng kể — thân máy đã nặng gần 800g, cộng thêm lens zoom khiến tổng thể khá "đầm tay" nhưng cân bằng tốt, phù hợp cầm chắc khi chụp lâu. Cần lên phim ngắn và mượt, nút chụp êm; cơ chế tự động phơi sáng hoạt động im lặng và chính xác trong hầu hết điều kiện ánh sáng.

Dải tiêu cự 35-70mm bao phủ từ góc rộng vừa phải đến trung tele nhẹ, đủ linh hoạt cho hầu hết tình huống chụp đời thường mà không cần đổi lens — từ phong cảnh, kiến trúc đến chân dung bán thân. Chế độ macro ở đầu 70mm là điểm cộng thực tế, cho phép chụp cận cảnh đơn giản mà không cần ống kính chuyên dụng. Ở khẩu mở, lens có hiện tượng tối góc khá rõ, giảm dần khi khép khẩu; méo hình kiểu barrel (phình) khá rõ ở 35mm nhưng gần như không đáng kể ở 70mm.

Điểm cần lưu ý thực tế: vì thân EL là pre-AI, cần kiểm tra chấu đo sáng gập trên lens AI còn hoạt động tốt và được gập đúng vị trí khi gắn lens, nếu không đo sáng full-aperture sẽ sai lệch. Cửa pin bạc-oxit trên EL nổi tiếng dễ bị lỏng gây rò sáng giả (trông giống lỗi màn trập) — nên kiểm tra độ khít của nắp pin trước khi chụp. Roong đen (light seal) trên thân máy đời này cũng thường đã lão hóa, dễ gây rò sáng thực sự nếu chưa được thay.

Đánh giá tổng quan
Nikomat EL kết hợp Zoom-Nikkor 35-70mm f/3.3-4.5 AI là bộ đôi đánh dấu bước chuyển từ Nikon cơ khí thuần túy sang kỷ nguyên điện tử — phơi sáng tự động tiện lợi, lens zoom linh hoạt có macro, phù hợp người mới làm quen với SLR Nikon vintage muốn một combo "chụp là được" mà không cần đổi lens liên tục. Trước khi dùng nên kiểm tra độ khít nắp pin, tình trạng roong đen, và độ chính xác đo sáng khi gắn lens AI lên thân pre-AI.

BẢO HÀNH 6 THÁNG – HỖ TRỢ SỬA CHỮA LÂU DÀI
Phúc Ánh – Lưu giữ ký ức qua sắc màu nhiếp ảnh phim
📍 Lầu 1, 57 Lê Quang Sung, Phường Bình Tây, Quận 6, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại / Zalo: 085 554 9790