MAMIYA SIX (Model IVB) – Olympus D.Zuiko 75mm f/3.5

Lịch sử và thiết kế
Ra mắt năm 1955, Mamiya Six Model IVB là phiên bản muộn trong dòng Mamiya Six — series máy xếp gấp (folding) medium format 6×6 do Mamiya Seiichi thiết kế từ năm 1940, sản xuất liên tục đến cuối thập niên 1950. Điểm nhận diện đặc trưng của IVB là khung ngắm rangefinder hình vuông, khác với khung tròn của các bản đời trước (Model IV) — thân máy được thiết kế lại vuông vắn hơn nhưng vẫn giữ nguyên cơ chế lấy nét độc đáo của dòng Mamiya Six: thay vì di chuyển ống kính như các máy xếp gấp thông thường, Mamiya Six lấy nét bằng cách dịch chuyển toàn bộ mặt phẳng film (film plane) qua bánh xe xoay ở lưng máy, trong khi ống kính, màn trập, cơ chế liên kết rangefinder và hệ bellows đều cố định — giảm thiểu số bộ phận chuyển động và nguy cơ rò sáng.

Lens Olympus D.Zuiko 75mm f/3.5 đi kèm là một trong nhiều tổ hợp lens từng được lắp cho dòng Mamiya Six qua các năm (gồm cả Zuiko, K.O.L., Sekor tùy thời kỳ và nhà cung cấp), phản ánh chiến lược linh hoạt của Mamiya khi hợp tác với nhiều hãng quang học Nhật Bản khác nhau cho cùng một dòng máy.

Thông số kỹ thuật
Mamiya Six Model IVB: máy rangefinder medium format 6×6 dạng xếp gấp (folding bellows), dùng film 120, chụp được 12 kiểu 6×6cm mỗi cuộn. Kích thước 143 × 105 × 52mm, trọng lượng khoảng 810g. Rangefinder coupled (liên kết cơ khí với vòng lấy nét), có cảnh báo chống chụp trùng khung hình (double exposure warning) — một cờ đỏ hiện lên trong khung ngắm sau mỗi lần chụp. Lấy nét bằng bánh xe xoay ở lưng máy, dịch chuyển mặt phẳng film thay vì ống kính.

Lens Olympus D.Zuiko 75mm f/3.5: khẩu độ tối đa f/3.5, tối thiểu f/22, khoảng lấy nét gần nhất khoảng 0.95m. Màn trập Seikosha MX tích hợp trong lens, dải tốc độ B, 1s đến 1/500s. Ống kính và màn trập được gắn cố định trên hệ bellows xếp gấp, không di chuyển khi lấy nét.

Trải nghiệm sử dụng
Mamiya Six IVB khi gấp lại rất gọn, vừa vặn trong túi áo khoác dày — đặc trưng chung của dòng máy xếp gấp medium format thời kỳ này, mang lại độ phân giải ảnh lớn (6×6cm trên film 120) trong một thân máy nhỏ gọn hơn nhiều so với TLR hay SLR medium format cùng cỡ film. Thao tác sử dụng khá đơn giản: mở máy, lên cót màn trập, đặt tốc độ và khẩu độ, xoay bánh xe lấy nét ở lưng máy theo rangefinder, rồi bấm chụp.

Cơ chế lấy nét bằng dịch chuyển film plane là điểm đặc biệt nhất của dòng máy — khác hẳn với cách lấy nét thông thường bằng di chuyển ống kính. Cách làm này giúp giảm số bộ phận chuyển động và nguy cơ rò sáng qua bellows, nhưng đòi hỏi người dùng làm quen với thao tác xoay bánh xe thay vì vòng lấy nét trên lens. Lens Olympus D.Zuiko 75mm f/3.5 cho chất lượng quang học tốt trong tầm giá, độ nét khá ở khẩu vừa và nhỏ, phù hợp phong cảnh và chân dung môi trường.

Điểm cần lưu ý thực tế: máy đã hơn 70 năm tuổi, cần kiểm tra kỹ tình trạng bellows (dễ bị rách hoặc châm kim gây rò sáng), độ chính xác của rangefinder (dễ lệch calib theo thời gian, cần hiệu chỉnh lại bằng vít nhỏ cạnh bánh xe lấy nét), và độ tin cậy của màn trập Seikosha MX ở các tốc độ chậm. Vì đây là hệ máy không sản xuất phụ tùng mới, việc sửa chữa cần thợ có kinh nghiệm với máy xếp gấp cổ.

Đánh giá tổng quan
Mamiya Six Model IVB với lens Olympus D.Zuiko 75mm f/3.5 là một trong những máy xếp gấp 6×6 tinh xảo nhất của Nhật Bản giữa thế kỷ 20 — cơ chế lấy nét bằng film plane độc đáo, thân máy gọn nhẹ dễ mang theo, phù hợp người yêu thích trải nghiệm medium format cổ điển và muốn khám phá công nghệ lấy nét khác biệt so với các máy folder thông thường. Trước khi dùng nên kiểm tra kỹ bellows, hiệu chỉnh lại rangefinder nếu cần, và test màn trập ở đầy đủ dải tốc độ.

BẢO HÀNH 6 THÁNG – HỖ TRỢ SỬA CHỮA LÂU DÀI
Phúc Ánh – Lưu giữ ký ức qua sắc màu nhiếp ảnh phim
📍 Lầu 1, 57 Lê Quang Sung, Phường Bình Tây, Quận 6, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại / Zalo: 085 554 9790